Op verzoek van Het Waterschapshuis is een toegankelijkheidsonderzoek uitgevoerd op de door hun aangeboden website, https://damo.hetwaterschapshuis.nl/ , om te beoordelen hoe deze voldoet aan de gestelde WCAG norm.
Doel van het onderzoek is om te beoordelen of de informatie op de website voor iedereen, inclusief mensen met een functiebeperking, toegankelijk is en bedient kan worden.
Deze rapportage bevat de bevindingen van dit onderzoek. Uitgewerkt per richtlijn benoemen we de status waarin aan de succescriteria voldaan wordt, wat daarbij geconstateerde toegankelijkheidsproblemen zijn en eventuele opmerkingen ter advies.
De opgetekende bevindingen zijn indicatief. Een betreffend probleem kan dus op meerdere locaties binnen de website voorkomen zonder dat die apart benoemd worden.
De gebruikte onderzoeksmethode, WCAG-EM, werkt op basis van een steekproef. Hoewel de steekproef van het onderzoek zorgvuldig wordt samengesteld om een evenwichtig beeld van de vastgestelde scope te onderzoeken, kan het voorkomen dat een toegankelijkheidsprobleem niet geconstateerd wordt, maar dit bij een vervolgonderzoek wel aan het licht komt. Ook kunnen bevindingen op een later tijdstip mogelijk anders geïnterpreteerd en beoordeeld worden door verdere ontwikkeling van kennis en technieken.
De WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) zijn internationaal geaccepteerde richtlijnen, gepubliceerd door het W3C (World Wide Web Consortium), ter bevordering van de toegankelijkheid van webcontent voor mensen met een functiebeperking. De richtlijnen zijn techniek-onafhankelijk opgebouwd via een viertal principes: Waarneembaar, Bedienbaar, Begrijpelijk en Robuust. Deze principes bevatten een serie richtlijnen met succescriteria waarmee webcontent beoordeeld kan worden.
Voor Nederlandse (semi-)overheidsorganisaties geldt een wettelijke verplichting om met hun websites te voldoen aan de WCAG norm vanuit het ‘Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid’, welke voortvloeit uit de Europese richtlijnen EN 301 549 (versie 2.1.2, pdf).
Voor niet-overheidsorganisaties geldt onder de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte (2017) dat zij hun goederen en diensten zo toegankelijk mogelijk aan bieden. Daarnaast zal naar verwachting vanaf 28 juni 2025 de Europese Toegankelijkheidswet in werking treden, waarmee onder andere ook webshops aan de WCAG-richtlijnen moeten voldoen.
| Opdrachtgever: | Het Waterschapshuis |
|---|---|
| Betreft: | https://damo.hetwaterschapshuis.nl/ |
| Toetsingsnorm: | WCAG 2.2 AA |
| Datum onderzoek: | 29-12-2025 |
| Onderzoek door: | Toegankelijk Online Sint Hubertus 35 6713 JN Ede https://www.toegankelijkonline.nl +31 6 5115 6244 |
| Onderzoeker: | Ronny Hendriks |
| Type rapportage: | Nulmeting |
| Scope: | Alle pagina's op https://damo.hetwaterschapshuis.nl/ |
| Steekproef: | Voor dit onderzoek is een representatieve steekproef van de scope samengesteld. Zie steekproef lijst |
| Getoetste basisniveau: | De website is getoetst op geschiktheid voor gangbare browsers en hulpapparatuur. |
| Technieken: | Alle door W3C uitgebrachte technieken zijn ondersteund en kunnen gebruikt worden. |
| Technologieën: | |
| Gebruikte Software: |
|
| JSON: | Resultaten in JSON formaat downloaden |
Het toegankelijkheidsonderzoek voor de website https://damo.hetwaterschapshuis.nl/ is op 29 december 2025 afgerond. Hiervoor is gebruikgemaakt van de WCAG-EM evaluatiemethode om te kijken hoe de onderzochte website voldoet aan de gestelde norm van WCAG 2.2 Niveau AA.
De resultaten tonen aan dat de site op meerdere punten toegankelijk is, maar dat er belangrijke verbeterpunten blijven om een brede groep gebruikers gelijkwaardig te bedienen.
Binnen de steekproef voldoen een aantal succescriteria, maar er zijn significante tekortkomingen op thema’s als tekstalternatieven voor niet-tekstuele content, semantische structuur van menus en content, kleurgebruik, contrast, focusvolgorde, en ondersteuning voor hulpsoftware.
Belangrijke bevindingen zijn onder meer gevonden in de complexe componenten zoals de modelviewer en boommenu’s, waar programmatische namen en structuur ontbreken, en in PDF-documenten zonder leesbare tags, waardoor deze vrijwel onbruikbaar zijn met screenreaders.
Deze bevindingen vormen een solide basis voor gerichte verbeteracties. Door het aanbrengen van semantische structuur, correcte tekstalternatieven, betere kleurcontrasten en robuuste toegankelijkheidsattributen kan de toegankelijkheid van de DAMO-site aanzienlijk worden verbeterd.
| Status succescriteria | Aantal |
|---|---|
| Voldoende | 19 |
| Onvoldoende | 13 |
| Niet van toepassing | 23 |
| Totaal | 55 |
Er zijn bevindingen gedaan bij de volgende succescriteria:
Op de volgende pagina’s staan per succescriterium de bevindingen genoteerd. Deze bevindingen kunnen gebruikt worden om aanpassingen te maken en de toegankelijkheid van de website verder te verbeteren. Let er bij het maken van aanpassingen op dat hierdoor nieuwe toegankelijkheidsproblemen kunnen ontstaan.
Bij sommige succescriteria staan opmerkingen vermeldt. Deze opmerkingen zijn geen foute bevindingen voor het betreffende criterium, maar genieten een sterke aanbeveling ter verbetering van de gebruikerservaring.
Hieronder staan per succescriterium eventuele bevindingen genoteerd. Deze bevindingen kunnen gebruikt worden om aanpassingen te maken en de toegankelijkheid van de website en haar content verder te verbeteren. Let er bij het maken van aanpassingen op dat hierdoor nieuwe toegankelijkheidsproblemen kunnen ontstaan.
Tevens staan bij sommige succescriteria opmerkingen. Deze opmerkingen zijn geen foute bevindingen voor het betreffende criterium, maar genieten een sterke aanbeveling ter verbetering van de gebruikerservaring.
Informatie en componenten van de gebruikersinterface moeten toonbaar zijn aan gebruikers op voor hen waarneembare wijze.
Lever tekstalternatieven voor alle niet-tekstuele content, zodat die veranderd kan worden in andere vormen die mensen nodig hebben, zoals grote letters, braille, spraak, symbolen of eenvoudigere taal.
Niveau A
Alle niet-tekstuele content die aan de gebruiker wordt gepresenteerd, heeft een tekstalternatief dat een gelijkwaardig doel dient, behalve voor de hierna vermelde situaties.
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
De pagina's zoals https://damo.hetwaterschapshuis.nl/ hebben het logo van de organisatie bovenaan staan. De alternatieve tekst is hier site logo. Hiermee wordt niet dezelfde informatie overgebracht, en ook niet de interactie. Pas het alt attribuut aan naar een waarde die deze informatie wel overbrengt, zoals het Waterschapshuis, terug naar startpagina.

De volgende bevingen hebben betrekking op de DAMO viewer op pagina https://damo.hetwaterschapshuis.nl/DAMO%202.5/Model_HTML/index.htm
Het logo rechtsbovenaan van het Waterschapshuis heeft als alternatieve tekst Enterprise Architect. Pas de tekst aan naar "het Waterschapshuis"

Binnen het boommenu worden verschillende soorten afbeeldingen gebruikt, maar deze zijn niet correct voorzien van tekstalternatieven:
alt-attribuut ontbreekt, waardoor screenreaders de bestandsnaam voorlezen.alt-attribuut. Hierdoor worden ook deze door screenreaders aangekondigd met de bestandsnaam, zonder betekenis.alt-waarden (zoals {5319FE44-2915-4e86-B588-62DF7ED64}), waardoor de status (ingeklapt/uitgeklapt) niet wordt overgedragen aan hulpsoftware.Voor verbeteringen aan de bredere interactie en het overdragen van de juiste informatie aan hulpsoftware, adviseren we om te kijken naar het volgende voorbeeld: W3C WAI-ARIA Treeview pattern (engels).

De modelviewer maakt gebruik van image maps waarbij <area>-elementen worden gebruikt om verschillende delen van een afbeelding interactief te maken. Zowel het <img>-element als de bijbehorende <area>-elementen hebben geen tekstalternatief via het ondersteunde alt-attribuut.
Hierdoor is de informatie en functionaliteit die via de image map wordt aangeboden niet beschikbaar voor hulpsoftware.
Voeg aan het <img>-element een algemene beschrijving toe die het doel en de globale inhoud van het model beschrijft. Voeg aan elk <area>-element een beschrijvend alt-attribuut toe met de betekenis van het geselecteerde onderdeel, relevante relaties (indien van toepassing), en een beschrijving van waar de selectie naartoe leidt, als dit niet al duidelijk is uit de context.
Zorg dat de tekstalternatieven samen een volledig en begrijpelijk beeld geven van het model en de interacties.
Voor meer informatie, zie W3C Image Maps (Engels).

Lever alternatieven voor op tijd gebaseerde media.
Niveau A
Voor media met vooraf opgenomen louter-geluid en vooraf opgenomen louter-videobeeld is het volgende waar, behalve als de audio of video een media-alternatief voor tekst is en duidelijk als zodanig is gelabeld:
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau A
Er worden ondertitels voor doven en slechthorenden geleverd voor alle vooraf opgenomen audiocontent in gesynchroniseerde media, behalve als het mediabestand een media-alternatief voor tekst is en duidelijk als zodanig is gelabeld.
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau A
Er wordt een alternatief geleverd voor op tijd gebaseerde media of audiodescriptie van de vooraf opgenomen videocontent geleverd voor gesynchroniseerde media, behalve als het mediabestand een media-alternatief voor tekst is en duidelijk als zodanig is gelabeld.
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau AA
Er worden ondertitels voor doven en slechthorenden geleverd voor alle live audiocontent in gesynchroniseerde media.
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau AA
Er wordt een audiodescriptie geleverd voor alle vooraf opgenomen videocontent in gesynchroniseerde media.
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Creëer content die op verschillende manieren gepresenteerd kan worden (bijvoorbeeld eenvoudiger lay-out) zonder verlies van informatie of structuur.
Niveau A
Informatie, structuur en relaties overgebracht door presentatie kunnen door software bepaald worden of zijn beschikbaar in tekst.
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
Binnen het boommenu van de model-weergave wordt de huidige pagina visueel aangeduid met een grijze achtergrond. Deze status is echter niet programmatisch vastgelegd, waardoor hulpsoftware niet kan vaststellen welk item de huidige pagina vertegenwoordigt.
Voeg het attribuut aria-current="page" toe aan het element dat de huidige pagina vertegenwoordigt. Zorg dat dit attribuut dynamisch wordt bijgewerkt wanneer de actieve pagina verandert.

Binnen het DAMO Objectenhandboek ontbreekt op meerdere plaatsen correcte semantische HTML-opmaak. Hoewel de structuur visueel duidelijk is, is deze niet programmatisch vastgelegd:
span-elementen en styling in plaats van h1–h6.td in plaats van th.ul of ol.dl-structuren (dt/dd).
Beide onderzochte PDF-documenten bevatten geen tags (codestructuur). Hierdoor ontbreekt de semantische structuur van het document, zoals koppen, paragrafen, lijsten, tabellen en een correcte leesvolgorde.
Tags zijn noodzakelijk zodat hulptechnologie kan begrijpen hoe de inhoud is opgebouwd en in welke volgorde deze moet worden gelezen. Zonder tags is een PDF voor screenreaders grotendeels onbruikbaar en is navigatie binnen het document niet mogelijk.
Voeg een volledige tags-structuur toe aan de PDF. Zorg daarbij dat alle inhoud correct is getagd, bijvoorbeeld met <H1>–<H6>, <P>, <L>, <Table> en controleer en corrigeer de leesvolgorde.
Dit kan worden gedaan in Adobe Acrobat of door de PDF opnieuw te genereren vanuit de bron (bijvoorbeeld Word of InDesign) met de juiste toegankelijkheidsinstellingen ingeschakeld.
Het betreft:
Niveau A
Als de volgorde waarin content wordt gepresenteerd van invloed is op zijn betekenis, kan een correcte leesvolgorde door software bepaald worden.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau A
Instructies die geleverd worden om content te begrijpen en te bedienen zijn niet alleen afhankelijk van zintuiglijke eigenschappen van componenten zoals vorm, kleur, omvang, visuele locatie, oriëntatie of geluid.
Noot: Voor eisen met betrekking tot kleur zie Richtlijn 1.4.
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau AA
De content beperkt de weergave en bediening niet tot een enkele presentatie-oriëntatie, zoals staand of liggend, tenzij een specifieke presentatie-oriëntatie essentieel is.
Noot: Voorbeelden waarbij een specifieke presentatie-oriëntatie essentieel kan zijn: een acceptgiro, een piano applicatie, dia’s voor een projector of televisiescherm, of Virtual Reality waarbij de weergavestand van de content niet noodzakelijkerwijs beperkt is tot staand of liggend.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau AA
Het doel van elk invoerveld waarmee informatie van de gebruiker wordt verzameld, kan door software bepaald worden wanneer:
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Maak het voor gebruikers gemakkelijker om content te horen en te zien, waaronder scheiding van voorgrond en achtergrond.
Niveau A
Kleur wordt niet als het enige visuele middel gebruikt om informatie over te brengen, een actie aan te geven, tot een reactie op te roepen of een visueel element te onderscheiden.
Noot: Dit succescriterium richt zich specifiek op kleurperceptie. Andere vormen van perceptie worden behandeld in Richtlijn 1.3 inclusief softwarematige toegang tot kleur en andere codering van visuele presentatie.
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
In het boommenu van het DAMO Objectenhandboek (linkerzijde) worden twee lichtgrijze visuele indicatoren gebruikt: één om de huidige pagina in de boomstructuur aan te duiden, en één om de selectie/toetsenbordfocus weer te geven.
Dit gebeurt ook voor de pagina-indicatie in het boommenu van het Functioneel Model.
Beide indicatoren zijn uitsluitend gebaseerd op kleur en hebben onvoldoende contrast:
#CDCDCD op #FFFFFF , contrastverhouding 1,6:1#D8D8D8 op #FFFFFF , contrastverhouding 1,4:1#B2B4BF op #FFFFFF ,contrastverhouding 2.1:1Er is geen duidelijk tweede visueel aspect (zoals vorm, rand, icoon of tekst) aanwezig om duidelijk te maken wat de betekenis van de markeringen is, of het verschil tussen beide.
De pagina indicator heeft een iets donkere rand van 1px. Deze waarde is gebruikt voor de metingen, maar die biedt niet voldoende onderscheid om beide indicatoren van elkaar te onderscheiden,
Voeg een tweede, niet-kleurafhankelijke indicator toe om status en focus te onderscheiden, zoals een duidelijke rand, een icoon of markering, dikgedrukte tekst of een contrastrijke kleur.
Als kleur wordt gebruikt, zorg voor een contrastverhouding van minimaal 3:1:


In de modelweergave worden verschillende componenten van het model uitsluitend door kleur van elkaar onderscheiden. Voor gebruikers met kleurenblindheid (8% van de mannen) of andere visuele beperkingen is dit onderscheid niet (voldoende) waarneembaar.
Voeg een tweede onderscheidende factor toe naast kleur, zoals patronen of arcering, iconen of labels, of tekstuele aanduidingen.
Een contrastrijke kleur (minimaal 3:1) kan ook helpen, maar is bij veel verschillende elementen zoals hier vaak lastig schaalbaar.

Niveau A
Als een geluidsweergave op een webpagina automatisch meer dan 3 seconden speelt, is er of een mechanisme beschikbaar om de geluidsweergave te pauzeren of te stoppen, of er is een mechanisme beschikbaar om het geluidsvolume onafhankelijk van het overall systeemvolume te regelen.
Noot: Omdat content die niet aan dit succescriterium voldoet het vermogen van een gebruiker om de hele pagina te gebruiken kan belemmeren, moet alle content op de webpagina (of die nu wel of niet gebruikt wordt om aan andere succescriteria te voldoen) aan dit succescriterium voldoen. Zie Conformiteitseis 5: Niet-interferentie (w3.org).
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau AA
De visuele weergave van tekst en afbeeldingen van tekst heeft een contrastverhouding van ten minste 4,5:1, behalve in de volgende gevallen:
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
De oranje knoppen met witte tekst hebben onvoldoende contrast. Gemeten is #FFFFFF (wit) op #F18900 (oranje) voor een contrast van 2.5:1 waar minimaal 4.5:1 nodig is.

Wanneer de status- en focusindicaties in het boommenu van het DAMO Objectenhandboek actief zijn, heeft de bijbehorende tekst onvoldoende contrast met de achtergrond:
#666666 op achtergrond #E3E3E3 , contrast 4,47:1#666666 op achtergrond #D8D8D8 , contrast 4,0:1Voor normale tekst is een minimale contrastverhouding van 4,5:1 vereist. Verhoog het contrast tussen tekst en achtergrond, zodat minimaal 4,5:1 wordt gehaald in alle statussen.

Niveau AA
Behalve voor ondertitels voor doven en slechthorenden en afbeeldingen van tekst, kan tekst zonder hulptechnologie tot 200% geschaald worden zonder verlies van content of functionaliteit.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau AA
Als de gebruikte technologieën de visuele weergave tot stand kunnen brengen, wordt tekst gebruikt in plaats van afbeeldingen van tekst om informatie over te brengen, behalve in de volgende gevallen:
Noot: Woordmerken (tekst die onderdeel is van een logo of merknaam) worden als essentieel beschouwd.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau AA
Content kan zonder verlies van informatie of functionaliteit en zonder te moeten scrollen in twee dimensies, worden weergegeven voor:
Met uitzondering van delen van de content die voor het gebruik of de betekenis een tweedimensionale lay-out vereisen.
Noot: 320 CSS-pixels zijn gelijk aan de beginbreedte van een weergavekader van 1280 CSS-pixels bij 400% zoom. Voor webcontent die ontworpen is om horizontaal te scrollen (bijv. bij verticale tekst), zijn de 256 CSS-pixels gelijk aan de beginbreedte van een weergavekader van 1024 CSS-pixels bij 400% zoom.
Noot: Voorbeelden van content die een tweedimensionale lay-out vereisen, zijn afbeeldingen, kaarten, schema's, video's, games, presentaties, gegevenstabellen en interfaces waarbij de werkbalken zichtbaar moeten blijven tijdens het manipuleren van de content.
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
De titel van het DAMO Objectenhandboek wordt afgekapt als een gebruiker inzoomt vanaf 300%

Voor de bediening van het menu van het DAMO Objectenhandboek is scrollen in twee richtingen nodig om de inhoud goed te kunnen lezen. Dit gedrag is echter niet essentieel voor het functioneren van het menu en kan ook geïmplementeerd worden zonder dat horizontaal scrollen nodig is door tekst kleiner te maken of te wrappen.

De 2D-layout van de modelweergave is voor dit onderzoek als essentieel beschouwd.
Niveau AA
De visuele weergave van het volgende heeft een contrastverhouding van ten minste 3:1 ten opzichte van aangrenzende kleuren:
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau AA
Bij content die wordt geïmplementeerd met opmaaktalen die de volgende stijleigenschappen voor tekst ondersteunen, is er geen sprake van verlies van content of functionaliteit door het instellen van alle volgende, en door het niet wijzigen van andere stijleigenschappen:
Uitzondering: Menselijke talen en scripts die geen gebruik maken van een of meer van deze eigenschappen voor tekststijl in schriftelijke tekst, kunnen voldoen aan de eisen door alleen gebruik te maken van de eigenschappen die bestaan voor de betreffende combinatie van taal en script.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau AA
Wanneer aanvullende content zichtbaar wordt en daarna weer verborgen, door het gebruik van hover met de aanwijzer of focus met het toetsenbord, gelden de volgende zaken:
Uitzondering: De visuele weergave van de aanvullende content wordt beheerd door de user agent en wordt niet aangepast door de auteur.
Noot: Voorbeelden van aanvullende content die door de user agent wordt bepaald, zijn de browser tooltips die worden gemaakt met behulp van het HTML title attribuut.
Noot: Aangepaste tooltips, submenu's en andere niet-modale pop-ups die worden weergegeven bij hover en focus zijn voorbeelden van aanvullende content waarop dit criterium van toepassing is.
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Componenten van de gebruikersinterface en navigatie moeten bedienbaar zijn.
Maak alle functionaliteit beschikbaar vanaf een toetsenbord.
Niveau A
Alle functionaliteit van de content is bedienbaar via een toetsenbordinterface zonder dat afzonderlijke toetsaanslagen aan tijd gebonden zijn, behalve als de onderliggende functie een invoer vereist die afhangt van het pad dat de gebruiker aflegt en niet alleen van de eindpunten.
Noot: Deze uitzondering is gerelateerd aan de onderliggende functie, niet aan de invoertechniek. Als we bijvoorbeeld met de hand geschreven tekst invoeren, vereist de invoertechniek (met de hand geschreven tekst) padafhankelijke invoer, maar de onderliggende functie (tekstinvoer) vereist dat niet.
Noot: Dit succescriterium verbiedt geen muisinvoer of andere invoermethoden naast de toetsenbordinvoer en wil dit ook niet ontmoedigen.
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
Het mobiele menu wordt aangestuurd via een checkbox die is verborgen met display: none;. Hierdoor is het menu niet bereikbaar en bedienbaar met het toetsenbord. Toetsenbordgebruikers kunnen het menu niet openen of sluiten.
Vervang de checkbox-implementatie door een semantisch <button>-element. Houd de open/gesloten status programmatisch bij met aria-expanded. Koppel de knop aan het menu met aria-controls.
Overweeg het menu te implementeren als een dialog (role="dialog" of <dialog>), zodat duidelijk is dat het om een tijdelijk overlay-element gaat.
Zorg dat, zolang het menu geopend is, de toetsenbordfocus binnen het menu blijft (focus trap). Laat het menu ook sluiten via de ESC-toets.
Als alternatief: zorg dat het menu sluit zodra het laatste menu-item is bereikt, zodat de focus niet buiten het menu terechtkomt terwijl deze nog uitgeklapt is.
Plaats bij sluiten van het menu via de nieuwe knop of ESC-toets de focus terug op de menuknop.
De menu-items zijn momenteel wel bedienbaar wanneer het geopend is.

Onder het getoonde diagram is extra informatie beschikbaar in uitklapbare elementen. Deze elementen zijn alleen met een muisklik te openen. De bediening is geïmplementeerd via img-elementen met een onclick-attribuut, waardoor ze niet focusbaar en niet bedienbaar zijn met het toetsenbord.
Vervang de img-elementen door semantische <button>-elementen voor de uitklapbare bediening. Daardoor wordt de knop focusbaar en kan bediend worden met Enter en Spatie.
Geef de knop een duidelijke toegankelijke naam en houd de open/gesloten status programmatisch bij met aria-expanded.

Niveau A
Als de toetsenbordfocus met de toetsenbordinterface verplaatst kan worden naar een component van de pagina, dan kan de focus ook met alleen de toetsenbordinterface weer van dat component weg worden bewogen. En, als er meer nodig is dan de standaard pijl- of tabtoetsen of andere standaard methoden om de focus te verplaatsen, dan wordt de gebruiker geïnformeerd over de manier waarop de focus kan worden verplaatst.
Noot: Omdat content die niet aan dit succescriterium voldoet het vermogen van een gebruiker om de hele pagina te gebruiken kan belemmeren, moet alle content op de webpagina (ongeacht of deze gebruikt wordt om aan andere succescriteria te voldoen of niet) voldoen aan dit succescriterium. Zie Conformiteitseis 5: Niet-interferentie (w3.org).
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau A
Wanneer een sneltoets in content wordt geïmplementeerd door alleen letters (inclusief hoofdletters en kleine letters), leestekens, cijfers of symbolen te gebruiken, geldt ten minste één van de volgende zaken:
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Geef gebruikers genoeg tijd om content te lezen en te gebruiken.
Niveau A
Voor elke tijdslimiet die door de content wordt ingesteld, geldt ten minste één van de volgende zaken:
Noot: Dit succescriterium helpt om ervoor te zorgen dat gebruikers taken kunnen voltooien zonder onverwachte veranderingen in content of context die het resultaat zijn van een tijdslimiet. Dit succescriterium moet in samenhang met Succescriterium 3.2.1 worden beschouwd, dat limieten stelt aan veranderingen van content of context als gevolg van een gebruikersactie.
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau A
Voor alle bewegende, knipperende, scrollende of automatisch actualiserende informatie gelden alle volgende zaken:
Noot: Voor eisen gerelateerd aan knipperende of flitsende content zie Richtlijn 2.3.
Noot: Omdat content die niet aan dit succescriterium voldoet het vermogen van een gebruiker om de hele pagina te gebruiken kan belemmeren, moet alle content op de webpagina (of ze gebruikt wordt om aan andere succescriteria te voldoen of niet) voldoen aan dit succescriterium. Zie Conformiteitseis 5: Niet-interferentie (w3.org).
Noot: Van content die periodiek door software wordt geactualiseerd of die naar de user agent wordt verzonden, wordt niet vereist dat ze informatie behoudt of weergeeft die gegenereerd of ontvangen wordt tussen het begin van de pauze en het moment van de hervatting van de weergave, aangezien dit technisch wellicht niet mogelijk is en het in veel situaties misleidend is om dit te doen.
Noot: Een animatie die speelt tijdens het laden of een gelijkwaardige situatie, kan als essentieel worden beschouwd als niet tegelijkertijd interactie kan plaatsvinden door alle gebruikers en als het niet aangeven van de voortgang gebruikers zou kunnen verwarren of laten denken dat de content vastgelopen of onvolledig was.
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Ontwerp content niet op een manier waarvan bekend is dat die toevallen of fysieke reacties veroorzaakt.
Niveau A
Webpagina's bevatten niets wat meer dan drie keer flitst in enige periode van één seconde of de flits is beneden de algemene flits- en rodeflitsdrempelwaarden.
Noot: Omdat content die niet aan dit succescriterium voldoet het vermogen van een gebruiker om de hele pagina te gebruiken kan belemmeren, moet alle content op de webpagina (ongeacht of deze gebruikt wordt om aan andere succescriteria te voldoen of niet) voldoen aan dit succescriterium. Zie Conformiteitseis 5: Niet-interferentie (w3.org).
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Lever manieren om gebruikers te helpen navigeren, content te vinden en te bepalen waar ze zijn.
Niveau A
Er is een mechanisme beschikbaar om blokken content die op meerdere webpagina's worden herhaald te omzeilen.
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
De pagina’s bieden geen methode om herhalende content, zoals navigatiemenu’s, over te slaan. Met name de modelweergave en het handboek bevatten uitgebreide boommenu’s die bij elke pagina opnieuw doorlopen moeten worden.
Toetsenbordgebruikers moeten bij elke paginawissel eerst door alle herhalende navigatie-elementen navigeren voordat zij de hoofdinhoud bereiken. Dit maakt het gebruik van de site onnodig tijdrovend en belastend.
Voeg een skiplink toe die bij toetsenbordfocus zichtbaar wordt en direct naar de hoofdinhoud verwijst. Zorg dat de skiplink logisch als eerste focusbare element op de pagina beschikbaar is.
Zie ook ons artikel over skiplinks.
Niveau A
Webpagina's hebben titels die het onderwerp of doel beschrijven.
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
Binnen de DAMO modelweergave hebben alle pagina's unieke URL's, maar dezelfde titel. Hierdoor is geen onderscheid te maken voor gebruikers tussen de verschillende pagina's.
Deels is dit wellicht te verklaren door het gebruik van de iframe, waarin de individuele pagina's die geladen worden wel een unieke titel hebben, maar deze informatie is wel beschikbaar, want ze wordt ook gebruikt voor weergave in het boommenu.
Zorg dat elke pagina een unieke en beschrijvende titel krijgt die de inhoud duidelijk weergeeft. Pas de paginatitel hiervoor dynamisch aan op basis van de actuele content die in de iframe wordt getoond. Gebruik hiervoor dezelfde titelinformatie die al beschikbaar is en wordt toegepast in het boommenu.

Bij het document https://damo.hetwaterschapshuis.nl/overig/styling/aquo-praktijkrichtlijn-geografie-en-geometrie.pdf is geen documenttitel ingesteld in de documenteigenschappen. Screenreaders en andere hulptechnologieën kunnen daardoor geen duidelijke titel aankondigen. Ook voor gebruikers die meerdere documenten open hebben, is het lastig om dit document te herkennen.
De documenttitel helpt gebruikers om snel te begrijpen welk document ze geopend hebben en om te navigeren tussen meerdere documenten. Zonder documenttitel is de pdf minder goed vindbaar en herkenbaar, vooral voor blinde en slechtziende gebruikers.
Stel een duidelijke en beschrijvende documenttitel in via de documenteigenschappen van de PDF (bijvoorbeeld: “Praktijkrichtlijn Geografie en geometrie”). Zorg dat de documenttitel wordt gebruikt in plaats van de bestandsnaam.
Niveau A
Als in webpagina's sequentieel genavigeerd kan worden en de navigatiesequenties hebben invloed op de betekenis of het gebruik, dan krijgen focusbare componenten de focus in de juiste volgorde waardoor betekenis en bedienbaarheid behouden blijft.
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
Binnen de modelweergave wordt de focusvolgorde bepaald door de volgorde van de <area>-elementen in de image map. Deze volgorde loopt kriskras over het diagram heen en volgt geen logische lees- of kijkrichting. Hierdoor springt de focus onvoorspelbaar tussen verschillende onderdelen van het model.
Breng de volgorde van de <area>-elementen in lijn met een logische leesrichting.
Tenzij de volgorde binnen een bepaald model een sterke voorkeur geniet, raden we aan de normale leesrichting zo veel mogelijk te volgen. Dat wil zeggen: start linksboven in het diagram en werk van links naar rechts en van boven naar beneden.
Wanneer het model inhoudelijk een andere, duidelijke volgorde vereist, kan hiervan gemotiveerd worden afgeweken.
Niveau A
Het linkdoel kan bepaald worden uit enkel de linktekst of uit de linktekst samen met zijn door software bepaalde linkcontext, behalve daar waar het doel van de link een dubbelzinnige betekenis kan hebben voor gebruikers in het algemeen.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau AA
Er is meer dan één manier beschikbaar om een webpagina binnen een verzameling webpagina's te vinden, behalve wanneer de webpagina het resultaat is van, of een stap in, een proces.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau AA
Koppen en labels beschrijven het onderwerp of doel.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau AA
Elke gebruikersinterface die met een toetsenbord te bedienen is, heeft een bedieningswijze waarbij de indicator van de toetsenbordfocus zichtbaar is.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau AA
Wanneer een component van de gebruikersinterface de toetsenbordfocus krijgt, wordt die component niet volledig bedekt door de content die door de auteur is gecreëerd.
Noot 1: Waar content in een configureerbare interface door de gebruiker kan worden verplaatst, worden alleen de oorspronkelijke posities van door de gebruiker verplaatsbare content beoordeeld bij testen en conformiteit met dit succescriterium.
Noot 2: Content die de gebruiker opent, kan de component die focus ontvangt bedekken. Als de gebruiker de gefocuste component zichtbaar kan maken zonder de toetsenbordfocus te verplaatsen, wordt de component met focus niet beschouwd als bedekt door de content die door de auteur is gecreëerd.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Maak het eenvoudiger voor gebruikers om de functionaliteit te bedienen met andere vormen van invoer dan alleen het toetsenbord.
Niveau A
Alle functionaliteit waarmee bij de bediening gebruik wordt gemaakt van meerpunts- of padgebaseerde gebaren, kan worden bediend met een enkele aanwijzer zonder een padgebaseerd gebaar, tenzij een meerpunts- of padgebaseerd gebaar essentieel is.
Noot: Deze eis is van toepassing op webcontent die acties met de aanwijzer interpreteert (NB: dit geldt niet voor acties die vereist zijn om de user agent of hulptechnologie te bedienen).
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau A
Voor functionaliteit die kan worden bediend met een enkele aanwijzer, geldt ten minste één van de volgende zaken:
Noot: Functies die het indrukken van een toets op het toetsenbord of het numeriek toetsenbord nabootsen, worden als essentieel beschouwd.
Noot: Deze eis is van toepassing op webcontent die acties met de aanwijzer interpreteert (dus dit geldt niet voor acties die vereist zijn om de user agent of hulptechnologie te bedienen).
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau A
Bij componenten van de gebruikersinterface met labels die tekst of afbeeldingen van tekst bevatten, bevat de naam de tekst die visueel wordt weergegeven.
Noot: Een best practice is om de naam te laten beginnen met de tekst van het label.
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
De <area>-elementen binnen de image map hebben geen alt-attribuut. Hierdoor hebben deze interactieve onderdelen geen toegankelijke naam. Hoewel er visueel labels zichtbaar zijn in het diagram, worden deze niet programmatisch gekoppeld aan de bijbehorende <area>-elementen.
Voeg aan elk <area>-element een beschrijvend alt-attribuut toe dat overeenkomt met het zichtbare label.

Niveau A
Functionaliteit die kan worden bediend door de beweging van een apparaat of beweging van een gebruiker, kan ook worden bediend met componenten van de gebruikersinterface. De reactie op de beweging kan worden uitgeschakeld om onbedoelde activering te voorkomen, behalve wanneer:
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau AA
Alle functionaliteit die voor de bediening gebruik maakt van een sleepbeweging kan worden bereikt door een enkele aanwijzer zonder slepen, tenzij slepen essentieel is of de functionaliteit wordt bepaald door de user agent en niet wordt aangepast door de auteur.
Noot: Deze eis is van toepassing op webcontent die acties met de aanwijzer interpreteert (d.w.z.: dit geldt niet voor acties die vereist zijn om de user agent of hulptechnologie te bedienen).
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau AA
De grootte van het aanwijsgebied voor aanwijzerinvoer is ten minste 24 bij 24 CSS pixels, behalve in de volgende gevallen:
Noot 1: Aanwijsgebieden waarmee waarden ruimtelijk kunnen worden geselecteerd op basis van de positie binnen het gebied, worden beschouwd als 1 aanwijsgebied voor het succescriterium. Voorbeelden zijn schuifregelaars, kleurenkiezers die een kleurverloop weergeven, of bewerkbare gebieden waar je de cursor in kunt positioneren.
Noot 2: Voor inline aanwijsgebieden moet de regelhoogte worden geïnterpreteerd als zijnde loodrecht op de tekstrichting. Bijvoorbeeld, bij een taal die verticaal wordt weergegeven, zou de regelhoogte horizontaal zijn.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Informatie en de bediening van de gebruikersinterface moeten begrijpelijk zijn.
Maak tekstcontent leesbaar en begrijpelijk.
Niveau A
De standaard menselijke taal van diverse webpagina's kan door software bepaald worden.
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
De hoofdtaal van de webpagina is niet of niet juist ingesteld in de HTML (<html lang="…">). Hierdoor is voor browsers en hulptechnologie niet duidelijk in welke taal de content is geschreven. Hulptechnologieën, zoals screenreaders, gebruiken de ingestelde taal om de juiste uitspraak en taalregels toe te passen. Zonder een ingestelde paginataal kan de content verkeerd worden voorgelezen of geïnterpreteerd.
Stel de (juiste) hoofdtaal van de pagina in met het lang-attribuut op het <html>-element.
Voor de onderzochte documenten in de steekproef is geen documenttaal ingesteld in de documenteigenschappen. Hierdoor is voor hulptechnologie niet vastgelegd in welke taal de inhoud is geschreven.
Stel de hoofdtaal van het document in via de documenteigenschappen van de pdf (bijvoorbeeld Nederlands (nl-NL)).
Het betreft de volgende twee documenten:
Niveau AA
De menselijke taal van elke passage of zin in de content kan door software bepaald worden, behalve waar het gaat om eigennamen, technische termen, woorden uit een onbepaalde taal en woorden of zinsdelen die deel zijn gaan uitmaken van het jargon van de onmiddellijk omringende tekst.
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
In het DAMO Objectenhandboek is een zoekfunctie waarvan de interface (labels/teksten) in het Engels is weergegeven. De hoofdtaal van de pagina is correct ingesteld op Nederlands, maar dit specifieke onderdeel is niet als Engels gemarkeerd met lang="en".
Pas de taal van het zoekonderdeel aan naar Nederlands, zodat deze consistent is met de rest van de pagina en de zoekresultaten.
Indien het onderdeel bewust Engelstalig blijft, markeer het betreffende element expliciet met lang="en". Dit voorkomt ook dat de combinatie van een Engelstalige interface met Nederlandstalige zoekresultaten voor een inconsistente en verwarrende gebruikerservaring zorgt.

Maak het uiterlijk en de bediening van webpagina's voorspelbaar.
Niveau A
Als een component van de gebruikersinterface de focus krijgt, dan veroorzaakt dat geen contextwijziging.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau A
Verandering van de instelling van een component van de gebruikersinterface veroorzaakt niet automatisch een contextwijziging, tenzij de gebruiker geïnformeerd is over het gedrag vóór het gebruik van de component.
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau AA
Navigatiemechanismen, die op meerdere webpagina's binnen een verzameling webpagina's herhaald worden, komen elke keer dat ze worden herhaald in dezelfde relatieve volgorde voor, tenzij een verandering wordt geïnitieerd door de gebruiker.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau AA
Componenten die dezelfde functionaliteit hebben binnen een verzameling webpagina's worden consistent geïdentificeerd.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau A
Als een webpagina een van de volgende hulpmechanismen bevat, en die mechanismes op meerdere webpagina's binnen een verzameling webpagina's worden herhaald, dan komen ze in dezelfde relatieve volgorde voor ten opzichte van andere paginacontent, tenzij een wijziging wordt geïnitieerd door de gebruiker:
Noot 1: Hulpmechanismen kunnen direct op de pagina worden aangeboden, of kunnen worden aangeboden via een directe link naar een andere pagina met die informatie.
Noot 2: Voor dit succescriterium kan 'dezelfde relatieve volgorde ten opzichte van andere paginacontent' worden gezien als hoe de content is geordend wanneer de pagina onderdeel is van een serie pagina's. De visuele positie van een hulpmechanisme is doorgaans consistent bij pagina's met dezelfde paginavariant (bijv. CSS-break-point). De gebruiker kan een wijziging initiëren, zoals het wijzigen van de zoom of de oriëntatie van de pagina. Dat kan een andere paginavariant veroorzaken. Dit criterium heeft betrekking op de relatieve volgorde binnen pagina's die worden weergegeven in dezelfde paginavariant (bijv. hetzelfde zoomniveau en oriëntatie).
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Help gebruikers om fouten te vermijden en ze te verbeteren.
Niveau A
Als een invoerfout automatisch ontdekt wordt, dan wordt het onderdeel waar de fout zit geïdentificeerd en wordt de fout tekstueel aan de gebruiker meegedeeld.
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau A
Als de content gebruikersinvoer vereist, dan worden labels of instructies geleverd.
De onderzochte steekproef voldoet aan dit succescriterium.
Niveau AA
Als een invoerfout automatisch ontdekt wordt en suggesties voor verbetering bekend zijn, dan worden de suggesties aan de gebruiker geleverd, tenzij dit de beveiliging of het doel van de content in gevaar zou brengen.
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau AA
Voor webpagina's die wettelijke verplichtingen of financiële transacties voor de gebruiker uitvoeren, die, door gebruikers bedienbaar gegevens in gegevensopslagplaatsen verwijderen of wijzigen, of die antwoorden van de gebruiker verzenden, geldt ten minste één van de volgende zaken:
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau A
Informatie die eerder is ingevoerd door of aangeboden aan de gebruiker en opnieuw moet worden ingevoerd tijdens hetzelfde proces is:
Behalve wanneer:
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Niveau AA
Een cognitieve functietest (zoals het onthouden van een wachtwoord of het oplossen van een puzzel) is bij geen enkele stap van een authenticatieproces verplicht, tenzij die stap ten minste een van de volgende opties biedt:
Noot 1: 'Objectherkenning' en 'Persoonlijke content' kunnen worden weergegeven door afbeeldingen, video of audio.
Noot 2: Voorbeelden van mechanismen die aan dit criterium voldoen, omvatten:
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Content moet voldoende robuust zijn om betrouwbaar geïnterpreteerd te kunnen worden door een breed scala van user agents, met inbegrip van hulptechnologieën.
Maximaliseer compatibiliteit met huidige en toekomstige user agents, met inbegrip van hulptechnologieën.
Niveau A
Voor alle componenten van de gebruikersinterface (inclusief, maar niet uitsluitend voor formulierelementen, links en door scripts gegenereerde componenten), kunnen de naam (name) en rol (role) door software bepaald worden; toestanden (states), eigenschappen (properties) en waarden (values) die door de gebruiker ingesteld kunnen worden, kunnen door software ingesteld worden; en kennisgeving van veranderingen in deze items is beschikbaar voor user agents, met inbegrip van hulptechnologieën.
Noot: Dit succescriterium is primair voor webauteurs die hun eigen componenten van de gebruikersinterface ontwikkelen of scripten. Standaard bedieningselementen in HTML bijvoorbeeld voldoen al aan dit succescriterium als ze gebruikt worden volgens specificatie.
De onderzochte steekproef voldoet niet aan dit succescriterium.
De bedieningsknop van het mobiele menu is geïmplementeerd met een checkbox in plaats van een knop. Hierdoor wordt voor screenreaders alleen de rol checkbox met status (checked/unchecked) aangekondigd, terwijl het element functioneert als een menu-toggle. Daarnaast wordt een icon-glyph (lettertype-icoon) gebruikt zonder tekstueel label, waardoor geen toegankelijke naam aanwezig is.
Maak de interactie op via een button element, met aria-expanded als statusindicatie. Visueel kan het huidige icoon blijven, maar adviseren we de toevoeging van een tekstueel label op basis van algemeen gebruikersonderzoek en voor de bediening via spraaksoftware.
Opmerking: Op dit moment is de interactie bovendien volledig verborgen voor screenreaders door display: none; op de checkbox. Hierdoor is het menu niet bedienbaar met hulpsoftware en ook niet met het toetsenbord.

Het iframe dat wordt gebruikt om pagina’s in het model te laden heeft geen title-attribuut met een relevante waarde. Hierdoor is voor hulpsoftware niet duidelijk wat de inhoud en functie van het iframe is.
Voeg een title-attribuut toe aan het iframe dat de inhoud of functie beschrijft.
Gebruik een betekenisvolle en contextafhankelijke titel, bijvoorbeeld gebaseerd op de huidige geladen pagina of het geselecteerde item in het model.

De <area>-elementen binnen de image map hebben geen alt-attribuut. Hierdoor hebben deze interactieve gebieden geen programmatische naam. Hoewel er visueel tekstlabels zichtbaar zijn in het diagram, worden deze niet programmatisch gekoppeld aan de bijbehorende elementen.
Voeg aan elk <area>-element een beschrijvend alt-attribuut toe dat overeenkomt met de zichtbare naam. Zorg dat de programmatische naam de betekenis en functie van het gebied duidelijk weergeeft.
Zie ook SC 1.1.1

Het boommenu voor het Objectenhandboek heeft onjuiste semantische rollen. Voor veel elementen is role="presentation" toegevoegd, waardoor elementen hun betekenis verliezen, maar nog wel voor hulpsoftware beschikbaar zijn.
Voor een screenreader ontstaat dan bijvoorbeeld de situatie dat deze voor elk item drie stappen moet doorlopen, omdat elke LI omgezet wordt naar een groep.
Bekijk de documentatie rond de implementatie van boommenu's volgens het patroon van de W3C werkgroep: WAI-ARIA Treeview pattern (Engels)

De bediening voor het mobiele menu van het Objectenhandboek heeft een aantal problemen
aria-expanded="true".
Niveau AA
In content die is geïmplementeerd met opmaaktalen kunnen statusberichten door software bepaald worden met behulp van rol (role) of eigenschappen (properties), zodat hulptechnologieën de berichten aan de gebruiker kunnen presenteren zonder dat ze de focus krijgen.
Dit succescriterium is niet van toepassing op de onderzochte steekproef.
Het toegankelijkheidsonderzoek is opgesteld en uitgevoerd conform de WCAG-EM evaluatiemethode van het W3C. Dat betekent dat een representatieve steekproef is verzameld binnen de bepaalde scope.
Opgenomen in de steekproef van dit onderzoek:
Ook zijn er in de steekproef enkele documenten onderzocht: