Op verzoek van Gemeente Deventer is een toegankelijkheidsonderzoek uitgevoerd op de door hun aangeboden website, https://deventer.nl , om te beoordelen hoe deze voldoet aan de gestelde WCAG norm.
Doel van het onderzoek is om te beoordelen of de informatie op de website voor iedereen, inclusief mensen met een functiebeperking, toegankelijk is en bedient kan worden.
Deze rapportage bevat de bevindingen van dit onderzoek. Uitgewerkt per richtlijn benoemen we de status waarin aan de succescriteria voldaan wordt, wat daarbij geconstateerde toegankelijkheidsproblemen zijn en eventuele opmerkingen ter advies.
De opgetekende bevindingen zijn indicatief. Een betreffend probleem kan dus op meerdere locaties binnen de website voorkomen zonder dat die apart benoemd worden.
De gebruikte onderzoeksmethode, WCAG-EM, werkt op basis van een steekproef. Hoewel de steekproef van het onderzoek zorgvuldig wordt samengesteld om een evenwichtig beeld van de vastgestelde scope te onderzoeken, kan het voorkomen dat een toegankelijkheidsprobleem niet geconstateerd wordt, maar dit bij een vervolgonderzoek wel aan het licht komt. Ook kunnen bevindingen op een later tijdstip mogelijk anders geïnterpreteerd en beoordeeld worden door verdere ontwikkeling van kennis en technieken.
De WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) zijn internationaal geaccepteerde richtlijnen, gepubliceerd door het W3C (World Wide Web Consortium), ter bevordering van de toegankelijkheid van webcontent voor mensen met een functiebeperking. De richtlijnen zijn techniek-onafhankelijk opgebouwd via een viertal principes: Waarneembaar, Bedienbaar, Begrijpelijk en Robuust. Deze principes bevatten een serie richtlijnen met succescriteria waarmee webcontent beoordeeld kan worden.
Het toegankelijkheidsonderzoek voor de website https://deventer.nl is op 30 september 2026 afgerond. Met de WCAG-EM-evaluatiemethode is onderzocht in hoeverre de website voldoet aan WCAG 2.2, niveau AA.
Op veel punten is al erg goed rekening gehouden met digitale toegankelijkheid. Dat biedt een goede basis voor een website die door iedereen te gebruiken is. Tegelijkertijd voldoet de onderzochte website nog niet aan alle succescriteria. De gevonden verbeterpunten hebben onder meer betrekking op PDF-documenten uit de steekproef en de taalaanduiding van anderstalige onderdelen.
In de onderzochte PDF-documenten vragen de kopstructuur, leesvolgorde, afbeeldingen en tabelkoppen aandacht. Door deze onderdelen correct te markeren, kunnen gebruikers van een schermlezer de inhoud beter begrijpen en eenvoudiger door de documenten navigeren. Op de Engelse en Duitse webpagina’s helpt een juiste taalaanduiding bij de hoofdkoppen en het kruimelpad om teksten met de juiste uitspraak te laten voorlezen.
Naast de bevindingen bevat het rapport aanbevelingen voor een prettigere gebruikerservaring. Voorbeelden zijn het consequent opnemen van de organisatienaam in paginatitels en het herhalen van kolomkoppen op iedere pagina van het subsidieregister. Ook wordt aanbevolen om een versie met audiodescriptie van de wervingsvideo over handhaving te overwegen. De belangrijke informatie in deze video is al hoorbaar; audiodescriptie kan daarnaast de visuele beleving beter overbrengen. Deze aanbevelingen zijn geen tekortkomingen onder de betreffende succescriteria.
Hieronder staan de bevindingen per succescriterium, met uitleg en mogelijke oplossingen. Gebruik deze om gerichte verbeteringen door te voeren. Verwerk aanpassingen waar mogelijk ook in bronbestanden en paginasjablonen, zodat toekomstige inhoud hiervan profiteert. Controleer na wijzigingen of de problemen zijn opgelost en of de website toegankelijk blijft.
Hieronder staan per succescriterium eventuele bevindingen genoteerd. Deze bevindingen kunnen gebruikt worden om aanpassingen te maken en de toegankelijkheid van de website en haar content verder te verbeteren. Let er bij het maken van aanpassingen op dat hierdoor nieuwe toegankelijkheidsproblemen kunnen ontstaan.
Tevens staan bij sommige succescriteria opmerkingen. Deze opmerkingen zijn geen foute bevindingen voor het betreffende criterium, maar genieten een sterke aanbeveling ter verbetering van de gebruikerservaring.
Onjuiste structuur en tagging in de PDF over participatiebeleid
Het document “Participatiebeleid Gemeente Deventer – jan2026” bevat tags, maar deze geven de structuur en leesvolgorde niet goed weer. Verschillende grote koppen van verderop in het document staan vooraan in de tagstructuur, los van de bijbehorende tekst. Daarnaast zijn niet alle koppen als kop met het juiste niveau gemarkeerd.
Afbeeldingen hebben geen alternatieve tekst of zijn niet als decoratief gemarkeerd. Ook decoratieve blauwe achtergrondvormen zijn niet als decoratief aangemerkt. De stippellijnen tussen de titels en paginanummers in de inhoudsopgave op pagina 2 zijn opgenomen als gewone tekst.
Impact op gebruikers
Gebruikers van een schermlezer krijgen koppen niet op het juiste moment te horen en kunnen minder goed via koppen door het document navigeren. Daardoor is het moeilijker om te begrijpen welke tekst bij welk onderwerp hoort.
Daarnaast kan informatie uit afbeeldingen verloren gaan, terwijl decoratieve elementen en reeksen punten juist onnodig kunnen worden aangekondigd. Dit maakt het lezen langzamer en onoverzichtelijker.
Oplossing
Herstel de tagstructuur en leesvolgorde, zodat elke kop direct vóór de bijbehorende inhoud staat. Geef koppen een passend kopniveau en tag andere onderdelen volgens hun functie.
Geef informatieve afbeeldingen een passende alternatieve tekst. Markeer decoratieve afbeeldingen, blauwe achtergrondvormen en de stippellijnen in de inhoudsopgave als artefact, zodat hulpsoftware deze kan overslaan. Behoud de titels, paginanummers en links van de inhoudsopgave als toegankelijke inhoud.
Voer de verbeteringen bij voorkeur door in het bronbestand en controleer na het exporteren de tags, kopnavigatie en leesvolgorde van de PDF.
De video “Handhaving Openbare Ruimte” bevat een voice-over met bijbehorende ondertiteling. Een versie met audiodescriptie ontbreekt.
De belangrijke informatie is al hoorbaar, waardoor we dit niet afkeuren, maar willen als best practice wel meegeven dat (een versie met) audiodescriptie van toegevoegde waarde is voor videomateriaal, ook in de toekomst.
Impact op gebruikers
Blinde en slechtziende bezoekers krijgen de belangrijke informatie mee, maar kunnen de visuele sfeer en presentatie minder goed ervaren.
Oplossing
Overweeg bij het conceptualiseren van een video al een versie met audiodescriptie om ook de visuele beleving over te brengen. Maak en gebruik hiervoor waar mogelijk de pauzes in de voice-over. Als die te weinig ruimte bieden, kan een aparte, langere versie met extra beschrijvingen worden aangeboden. De videospeler van OpenGemeenten ondersteunt het aanbieden van audiodescriptie.
In “Subsidieregister 2025” zijn de kolomkoppen “zaaknummer”, “aanvrager”, “omschrijving”, “type subsidie” en “verleend bedrag” op pagina 1 visueel herkenbaar door vetgedrukte tekst en een grijze achtergrond.
In de tagstructuur zijn deze koppen echter gemarkeerd als gewone tabelcellen (TD), in plaats van tabelkoppen (TH). Daardoor is de relatie tussen de kolomkoppen en de bijbehorende gegevens niet vastgelegd voor hulpsoftware. Dit geldt voor de doorlopende tabel op alle 11 pagina’s.
Impact op gebruikers
Bij het navigeren door de tabel kan een schermlezer de bijbehorende kolomkop niet betrouwbaar bij elke cel aankondigen. Gebruikers moeten daardoor zelf onthouden welke informatie in elke kolom staat. Dit maakt het lastiger om aanvragen, subsidietypen en bedragen te begrijpen en te vergelijken.
Oplossing
Markeer de vijf kolomkoppen als tabelkoppen (TH) en geef aan dat ze gelden voor de bijbehorende kolom, bijvoorbeeld met Scope: Column. Behoud de gegevens als gewone tabelcellen (TD) binnen de juiste rijen (TR).
Screenshots
Organisatienaam ontbreekt in een deel van de paginatitels
Op deventer.nl bevatten sommige paginatitels de toevoeging “- Gemeente Deventer”, terwijl deze bij andere ontbreekt. Dit geldt bijvoorbeeld voor “A-Z menu”, “Verhuizen binnen Nederland” en “Parkeervergunningen”.
Dit is een best practice bij SC 2.4.2 Paginatitel (niveau A). Het ontbreken van de organisatienaam is op zichzelf geen overtreding, zolang de titel het onderwerp of doel van de pagina beschrijft.
Impact op gebruikers
Zonder organisatienaam kunnen bezoekers minder makkelijk herkennen bij welke website een pagina hoort wanneer zij meerdere tabbladen open hebben. Dit geldt ook voor gebruikers van een schermlezer, die de paginatitel horen bij het wisselen tussen pagina’s.
Oplossing
Voeg de organisatienaam consequent achter het onderwerp van de pagina toe. Gebruik bijvoorbeeld “Parkeervergunningen - Gemeente Deventer”. Hanteer daarbij overal dezelfde schrijfwijze en spaties rond het streepje.
Screenshots
Taalaanduiding ontbreekt bij anderstalige hoofdkoppen en kruimelpaden
Op de pagina’s “Welcome to the city of Deventer” en “Willkommen bei der Stadt Deventer” is de taal van de inhoud aangegeven met een lang attribuut. De anderstalige hoofdkop en de paginanaam in het kruimelpad vallen buiten deze taalaanduiding. Daardoor worden deze teksten niet als Engels of Duits herkend door hulpsoftware.
Impact op gebruikers
Schermlezers kunnen de Engelse en Duitse teksten met een Nederlandse uitspraak voorlezen. Hierdoor zijn de hoofdkop en het kruimelpad mogelijk moeilijker te begrijpen voor gebruikers die op voorleessoftware vertrouwen.
Oplossing
Geef ook de anderstalige hoofdkop en de paginanaam in het kruimelpad de juiste taal: lang="en" voor Engels en lang="de" voor Duits. Dit kan op het element zelf of op een bovenliggend element dat uitsluitend tekst in die taal bevat. Zorg dat Nederlandstalige onderdelen hun Nederlandse taalaanduiding behouden.
Omdat dit om elementen gaat die op het paginasjabloon zitten, zal daar de aanpassing gemaakt moeten worden, zodat de taalaanduiding ook bij andere anderstalige pagina’s goed wordt overgenomen.
Screenshots
Testplan
Dit zijn de geteste pagina's en componenten die onderdeel zijn van de steekproef.
